Na biosfera hai un continuo e complexo fluxo de materia e enerxía establecido entre os compoñentes abióticos (ou non vivos) e os compoñentes bióticos (seres vivos).
1. O fluxo de enerxía é aberto e unidirecional, que quere dicir iso?
2. Que son os ciclos bioxeoquímicos? cales son os principais?.
3. Explica o ciclo do nitróxeno.
MOI MALAS NOTICIAS.
Non te enteras verdade, pois vaiamos por partes:
1. Que é unha sucesión ecolóxica?
2. Como poido ser esa sucesión ata que se declarou o incendio? Era de tipo primario ou secundario?
3. Como varían as especies a medida que avanza a sucesión? que son especies xeneralistas e especies especialistas? cando se acada a comunidade climax?
4. Logo do incendio que aparentemente arrasou coa vida do ecosistema plantexaste se deixar que o bosque volva a rexenerarse ou plantar eucaliptos que crecen rápido e dan moitos cartos cando se cortan. A decisión é túa pero a terás que explicar ...
Continuamos estudando o ecosistema do Bosque caducifolio.
1. Define biomasa e nivel trófico.
2. Consultando os apuntes define cada un dos tres primeiros niveis tróficos.
3. Fai unha cadea trófica con catro das especies que escolleches na actividade anterior.
4. Engade duas especies máis (non teñen porque ser das que elexiches na actividade anterior) e constrúe unha rede trófica dun bosque caducifolio.
Para comprender mellor o concepto de ecosistema ides a desenvolver un caso práctico: o ecosistema do bosque caducifolio atlántico. É un ecosistema característico de, entre outras rexións, Galicia.
Para facer a actividade tede en conta o seguinte esquema:
1. Biotopo: Que clima caracteriza a este ecosistema?, cal é a rocha dominante nel? e o relevo?
2. Biocenose: Indica un vexetal arbóreo, dous vexetais non arbóreos, un animal herbivoro, un animal carnivoro, un animal omnivoro e un animal carroñeiro característicos deste ecosistema.
3. Indica un exemplo de como un factor abiótico característico do ecosistema inflúe nalgunha das especies que viven nel.
4. Indica un exemplo de como unha especie característica do ecosistema pode influir no biotopo.
5. Pon un exemplo da influenza dun factor abiótico deste ecosistema sobre outro factor.
1. Define biosfera. Cales son os seus límites?
2. É díficil establecer nitidamente subsistemas dentro da Biosfera. Unha primeira clasificación pode ser a de distinguir entre zonas acuáticas e terrestres. Dentro destas últimas é común empregar a clasificación dos biomas. Que é un bioma?. Baseándote no mapa de biomas que atoparás nos apuntes indica cales son os principais biomas e que caracteriza a cada un deles.
3. Que é un ecosistema?
Seguindo co esquema da actividade anterior contesta:
1. Que é a enerxía nuclear?
2. Cal é a situación da enerxía nuclear en España?
3. Cales son os impactos derivados do uso desta enerxía?
4. Con respecto ao seu uso cal é a diferenza entre os minerais metálicos e non metálicos?
Riscos como os producidos por afundementos ou por cambios de volume do terreo están relacionados tanto ca natureza das rochas (composición) como cas formacións xeolóxicas que estas orixinan (pregues ...) Vexamos algúns casos:
1. A imaxe anterior representa a composición litolóxica da península. Que subzonas litolóxicas a forman? Como é a natureza das rochas predominantes en cada zona? Que risco se poden derivar en cada caso?
2. Que é a subsidencia do terreo?. Cales poden ser as súas causas?
O relevo terrestre é o resultado da interación entre os procesos xeolóxicos externos, que teñen a súa orixe na enerxía do sol e os procesos internos relacionados co calor do interior terrestre. Ademáis sempre esta presente a forza da gravidade.
1. Que é a meteorización? Por dous exemplos.
2. É o mesmo meteorización que erosión?. xustifica a resposta.
3. Que son os procesos gravitacionais? Indica exemplos.
4. Os movementos gravitacionais (por exemplo en ladeiras) poden deberse a causas naturais ou a propia actividade humana. Indica algúns dos riscos asociados a estes fenómenos que teñan a súa orixe na actividade humana.
Ca actividade 25 rematan os contidos da segunda avaliación. O calendario de entregas de blog e traballos publicarase en breve.
Seguiredes traballando e adiantando contidos do terceiro trimestre que sempre se fai moi curto. O previsto é que tanto traballos no blog como informes e exames rematen uns 15 días antes da tereceira avaliación.
A través dunha serie de imaxes imos a observar a aevolución da Terra, aínda que o obxectivo e aplicalo á Xeosfera.
Fig.2: A transformación da Terra dende a súa formación ata a actualidade.
Figs. 3 e 4: Movemento das placas litosférica ao longo do tempo.
A actividade consistirá en facer un texto que explique (unicamente utilizando as anteriores imaxes) a formación e evolución da Xeosfera.
Como vimos na anterior entrada o método sísmico permite descubrir distintas capas na Xeosfera atendendo ao seu estado (sólido ríxido, sólido plástico, líquido ...). A isto se lle coñece como clasificación dinámica.
Paralelamente outros métodos de estudo dannos información de cal pode ser a composición química das distintas zonas da xeosfera. A isto se lle coñece como clasificación xeoquímica.
Observa a imaxe e contesta:
1. Cal é a composición e o estado do núcleo interno? e do externo?
2. Que relación hai entre a anterior pregunta e o campo magnético do planeta?
3. Que relación hai entre litosfera e codia?
4. Que diferenzas hai en espesor e composición entre a codia continental e a codia oceánica?
5. Na xeosfera hai correntes convectivas, donde e como son?
A Terra é o unico planeta do sistema solar con abundancia e presencia permanente da auga líquida. Nesta entrada imos a estudar algunhas das características menos coñecidas da Hidrosfera.
1. Como se orixinou a Hidrosfera.
2. Dende o orixe da Terra hai un constante intercambio de auga entre a hidrosfera e o manto o que permite manter o seu volume practicamente constante. Como é ese intercambio?.
3. Relacionado co anterior, a medida que a Terra se vai arrefriando os procesos tectónicos vanse detendo. como afecto isto ao auga?
4. Podemos facer unha distinción entre as augas doces e salgadas, como se orixinan e en que se diferencian?.
Ao comezo da unidade 2 explícase a importancia do ciclo do auga como un exemplo de interacción entre os 5 subsistemas do planeta Terra.
Agora, que xa estudamos a atmosfera e antes de estudar a hidrosfera faredes unha entrada sobre este ciclo:
1. Hai dúas grandes forzas ou enerxías que manteñen no tempo o ciclo do auga, ao permitir o movemento ascendente e descendente desta. Cales son e como actúan?
2. Fai unha pequena redación explicando as etapas do ciclo do auga. Empeza cando a chuvia cae sobre un campo. Lembra que, ao ser un ciclo, tes que rematar no mesmo sitio.
3. Define: escorrentía superficial; evaporación, infiltración, evapotranspiración.
Ao rematar esta unidade 2 teredes que saber interpretar e explicar un mapa meteorolóxico.
Para ir "facendo boca" mirade o seguinte vídeo:
A vosa primeira avaliación está prevista para o comenzo de decembro. Xa que o correxir as entradas dos vosos blogs levame bastante tempo o prazo para ter rematadas as entradas correspondentes as Unidades 1 e 2 (consultade a pestaña Programa do curso) remata o domingo 20 de novembro.
O anterior non significa que se permita facer as entradas ao final da avaliación. Tedes que facelas a medida que vaian sendo publicadas.
As entradas que non foron feitas non se puntuarán nesta avaliación e para recuperalas cara a avaliación final do curso hai que crear unha sección no voso blog chamada RECUPERACIÓN e facelas, por orde, nesta páxina cos mesmos requisitos.
Xa estudamos que o primeiro paso para crear os modelos de sistemas da Terra é utilizar as Fontes de información ambiental.
Para rematar a Unidade 1 imos a centrarnos dunha forma práctica en dúas destas fontes: os sistemas combinados como GOOGLE EARTH ou EARTH 3d e os sistemas de información geográfica (SIGs)
Rematamos co uso da aula virtual da materia.
Unha vez que estudamos que é un sistema e cales son as súas características tentaremos de descubrir se o planeta Terra pódese considerar como un sistema.
No punto 1.3 dise:
- Un sistema es un conjunto de elementos en interacción que guardan estrechas relaciones entre sí.
1. Cales son os grandes elementos, compoñentes , ou mellor subsistemas , que constitúen o planeta Terra?
- Cuando se habla de sistemas se piensa en una totalidad cuyas propiedades no se pueden atribuir a la simple adición de las propiedades de sus partes o componentes.
2. Pensas que os anteriores compoñentes, non seu conxunto, son suficientes para entender o funcionamento do planeta Terra? Razoa a resposta.
- El enfoque sistémico, en el que prima el estudio de las interrelaciones sobre la observación aislada de los fenómenos, es el más adecuado para los estudios medioambientales.
3. Que quere dicir a anterior frase?
- Los sistemas se estructuran en subsistemas, y estos, a su vez, en componentes cada vez más pequeños. Hay, por lo tanto, sistemas dentro de sistemas. El nivel de observación, es decir, la escala de estudio, dependerá de los intereses de la investigación.
4.Escolle un dos compoñentes que contestaches na pregunta 1. Ese compoñente ou subsistema está formado, a súa vez, por compoñentes menores? Razoa a resposta.
- Los sistemas altamente complejos son impredecibles. Pequeñas variaciones locales pueden experimentar am-plificaciones que provoquen efectos a gran escala. Esto es lo que se conoce como “efecto mariposa”.
5. Pon un exemplo concreto "do efecto mariposa".
Na aula virtúal imos a ver cales son as principais características dun sistema.
1. Que características debe de ter todo sistema?
2. Pon sendos exemplos de: un sistema estático; un sistema dinámico; un sistema aberto; un sistema pechado; un sistema aillado.
3. Que é un modelo?
4. Cal é a diferencia entre un modelo de caixa negra e un de caixa branca?
Continuamos na aula virtúal. Lé atentamente porque é un apartado algo dificil
No punto 1.3 explícase que o medio ambiente (o planeta Terra) débese de estudar mediante un enfoque holístico e, por outra banda, pode considerase como un Sistema, polo que para o seu estudo debemos de aplicar a teoría de sistemas.
1. Na teoría de sistemas, que é un enfoque
reducionista e que é un enfoque holístico.
2. Cando se debe de empregar o enfoque
holístico?
3. Busca información sobre a Teoría de sistemas: quén a propuxo?, en que campos se pode aplicar? ...
O resto do documento servirá para consultar o cuestionario correspondente do blog da materia.
Para facer esta actividade empregaremos a aula virtual da materia. Se aínda non estás rexistrado faino. Unha vez feito accede a Unidade 1: O sistema Terra.
Agora accede ao documento en formato .pdf e contesta as preguntas de abaixo relacionadas cos apartados:
1.1 LAS CIENCIAS DE LA TIERRA
1.2 APROXIMACIÓN AL TRABAJO CIENTÍFICO
Contesta:
1. Que quere dicir ca materia ten un enfoque
multidisciplinar.
2. Cales son os compoñentes do
que chamamos medio ambiente.
3. Neste curso terás que facer e
interpretar mapas de conceptos o mentais. Como introdución converte o mapa de
conceptos nun texto.
4. Imos a aplicar o método científico a un exemplo moi sinxelo e
concreto: Supoñamos que teño unha horta ben coidada, sempre teño de todo pero
este ano as tomateiras medran máis débiles e acaban morrendo. Que lles está pasando?
- Tes que indicar todos os pasos do método aplicados ao exemplo empezando pola identificación do problema.
5. Cal é a diferencia entre hipótese e teoría. Busca na rede un exemplo de cada unha indicando por que se lle considera así.
